Síðastliðinn föstudagsmorgun, 24ða nóvember, vaknaði ég klukkan 9:00 eftir hérumbil fimm tíma svefn. Síðan þá hef ég vakað í 48 klukkutíma. Reyndar dottaði ég í svona rúman hálftíma einhvers staðar á miðri leið. Að þessu hníga ýmsar ástæður. Til dæmis ein næturvakt frá klukkan 19:00 25ta til 10:00 26ta – en ég var að koma af henni. Reyndar náði ég að sofa aðeins á vaktinni. En helzta ástæðan er Mælsku- og rökræðukeppni framhaldsskóla Íslands. Á föstudagskvöldið kepptu MA og VÍ. Ég flaug Norður og varði vikukröftum í að hjálpa hinu frábæra ræðuliði MA. Umræðuefnið var ‘Satan’ – þeirra uppástunga, ekki okkar. Umræðuefnið gefur til kynna hversu ótrúlega skítleg þessi keppni er orðin. Við töpuðum keppninni, Satan vann. Verzlingar voru með Satan. Nú hef ég áður tapað ræðukeppni, m.a.s. gegn Verzló, og ég hef áður verið fáránlega bitur og tapsár af þeim sökum. En þetta er allt annar handleggur. Þegar Verzlingar fögnuðu sigri missti ég trúna á æsku landsins. Ég hef misst þessa trú áður, en hún laumast sífellt aftan að mér. Stríður er bogi bjartsýninnar. Ég vil nefna nokkur atriði um keppnina: 1. Hafsteinn, eða Sleggjan (einsog ég heyrði einhvern kalla þennan unga herramann), tók um öxl fundarstjórans og sagðist ætla ríða henni. Fundarstjóri keppninnar er alsaklaus stelpa úr MA sem stóð sig með stakri prýði – sumir hefðu orðið snarvitlausir yfir svona nokkru. Ekki nóg með það; Hafsteinn sagðist ætla ríða henni vegna þess að hann vildi það og hann gæti það. Hann sagðist mundu taka hana með sér til Reykjavíkur, þar sem hann ætlaði að fá vilja sínum framgengt. 2. Davíð Gill, sem fékk flest stig og fékk titillinn „ræðumaður kvöldsins“, kallaði þessa sömu fundarstýru ‘fundarhóru’ þegar hann steig í pontu. Ræðumaður kvöldsins kallaði fundarstýruna hóru. Þetta bara hlýtur að vera einhvers konar mótsögn. (Mér finnst sorglegt að engin refsistig hafi verið gefin fyrir 1-2. Ég man eftir keppni þar sem dómari sagðist ekki hafa getað gefið tilteknum ræðumanni háa einkunn fyrir ræðu vegna þess að hann sagði fundarstjórann vera feitan. Þessi dómari hefði líklega gefið tveimur ræðumönnum Verzlinga 0 í einkunn. Það hefði kannski verið réttast.)
3. Tveir liðsmenn Verzlinga fengu að vita úrslit keppninnar áður en oddadómari tilkynnti þau. Vísast hafði Halldór (sem kallar sig Dóra DNA, hvað sem það á nú að fyrirstilla), einn þeirra sem dæmdu keppnina, samband við strákana símleiðis eða hitti þá áður en oddadómari steig í pontu. [Eftir að hafa rætt málið við Halldór tek ég þessi ummæli strax til baka, og bið hann afsökunar, enda voru þau ekkert annað en ágizkun. Hvers vegna drengirnir vissu úrslitin er því óráðin gáta.] Halldór þessi dæmdi Verzlingum 140 stiga sigur, ef mig misminnir ekki. (Ég þakka Verzlingi fyrir ábendinguna - mig misminnti. Ég er með frumritin að dómblöðunum, Halldór dæmdi 87 stiga sigur.) 4. Stuðningslið Verzló mætti ofurölvi á svæðið og dreifði bjórdósum víða um skólalóðina. Þetta uppgötvaðist alltof seint, sem er synd og skömm. Einn klappliðsmaður þeirra sat mér á vinstri hönd og hafði sig mjög í frammi. Ég sagði honum að ölvun væri brottrekstrarsök, það lækkaði í honum rostann. Eftir keppnina tjáði þessi drengur mér kæruleysislega að hann hefði fengið sér neðan í því og hélt að mér þætti það bara hið bezta mál. Það fannst mér ekki, en lítið var hægt að aðhafast að svo komnu máli. 5. Ung stúlka var gæzlumaður ræðuliðs Verzlinga fyrir okkar hönd. Í hléi virtu þeir tilsögn hennar að vettugi, kölluðu hana illum nöfnum sem óþarfi er að tíunda hér og skelltu hurð í andlitið á henni. Auðvitað varð hún miður sín. Strákarnir sáu þó sóma sinn í að biðja hana fyrirgefningar og kenndu streitunni um. (6. Mælskumaður veit að ‘Satan’ fær ekki –i endingu í þágufalli. Ergo, enginn ræðumaður Verzló er mælskumaður. Þetta er aðallega kaldhæðni og er því innan sviga.) Síðast vil ég fara nokkrum orðum um málflutning ræðuliðanna. Vitanlega er ég ekki hlutlaus, en ég gæti leitt rök að hverju orði sem hér stendur. Ræður Verzlinga voru ómerkilegt húmbúkk. Ræðumaður kvöldsins hóf báðar sínar ræður á vísunni ‘alúetta láttu kúkinn detta … etc.’ og í síðara skiptið átti meintur kúkur að vera í rassi eins liðsmanns MA. Góð hugmynd? Já, þegar átta ára krakki fær hana. Eru þetta engin rök? Jú, þetta eru gild rök. Ræðumaður kvöldsins endaði fyrri ræðu sína á því að telja upp hluti. Rækjur, plómur, selir, gluggatjöld og fleira í þessum dúr. Endapunkturinn hans. Það sem maður átti að muna eftir. Þar sem æskilegt er að hnykkja á rökunum í ræðunni (ef þau eru fyrir hendi) og kannski að koma þeim fyrir í fáum eftirminnilegum setningum. Nei, punkturinn var sá að MA-ingar myndu svipta fólk þessum nauðsynlegu hlutum (nauðsynlegir vegna þess að fjölbreytni er nauðsynleg) vegna þess að þeir væru á móti Satan. Það þarf ekki mikla hugsun til að semja svona rugl. (Það tekur mig, og aðra sem leggja hönd á plóginn, að meðaltali tvær sekúndur að upphugsa nýja færslu á samkynheigða hommann - sem er auðvitað bara meinlaus grínsíða.) En þetta krefst mikils af átta ára krakka sem vill verða vinsælastur í bekknum. Aftur vilja ugglaust margir meina að þessi líking við átta ára krakka sé ódýr kveðskapur. Þá þarf að gera þeim ljóst að rétt rök eru býsna oft augljós rök – eitthvað sem enginn myndi kalla ‘rök’ vegna þess að það liggur svo beint við. MorfÍs er mikilvægur hluti af starfi framhaldsskólanna. Yngri nemendur sækja fyrirmyndir sínar í ræðumenn, (því þeir eru áberandi), alveg einsog í Gettu betur lið, þá sem keppa í stærðfræðikeppnum o.s.frv. Þess vegna ættu þeir að vera til fyrirmyndar. Ræðumaður bendir á stelpu og kallar hana hóru. Allir hlæja. Er þetta gott? Nei. Fer allt til fjandans ef fólki finnst þetta bara fínasta mál? Ég fæ ekki betur séð en sú sé raunin. Ég skil alltaf betur og betur hvers vegna kennurum er almennt mjög í nöp við þessa keppni. Skólarnir, nemendafélögin og hið háa menntamálaráðuneyti ættu ekki að láta þetta viðgangast. Fólk ætti ekki að láta þetta viðgangast. Það þarf að breyta þessari keppni eða eyða henni með öllu (hér verða allar gömlu kempurnar fullkomlega ósammála mér – en þær sjá bara ekki alvarleika málsins – Ævar virðist samt vera á sama máli). Gettu betur er haldið í skefjum með aðkomu ríkissjónvarpssins. Kannski er það eina leiðin til að óprúttnir dónar fái ekki að blómstra í þessari keppni. Kannski ekki. Að öllu þessu sögðu vil ég bara þakka MA-ingum kærlega fyrir stórskemmtilega undirbúningsviku. Mér fannst ræðuliðið okkar vera okkur norðanstúdentum til mikils sóma. Mér fannst öll framkoma Verzlinga skóla þeirra til háborinnar skammar. Því vona ég að við séum bara menn að meiri – en slíkt skal ég ekki fullyrða um. Ræðumennska er samsett orð. Ég held að margir gleymi því að það er ekki nóg að hafa ræðuna – maður þarf líka að vera mennskur.
posted by
Elmar at 6:12 PM
#$@
| Athugasemdir - |
|
